تروماهای دندانی

شایع ترین زمان وقوع ترومای دندانی در سن 1تا 2 سالگی که کودک راه می افتد، به علت زمین خوردن، و بعد از آن، در سن 8 تا 10سالگی است.  (عکس)

دندانهای قدامی بالا آسیب پذیرترین دندان به تروماست که در صورت دائمی بودن، آسیب وارده دارای عواقب طولانی مدت در طول زندگی است. در صورت مراجعه بیمار با ترومای دهان ودندان، آنچه باید پرسیده شود، در مورد زمان و محل آسیب است و اینکه آیا ناحیه دیگری آسیب دیدگی دارد یا نه؟ پروفیلاکسی علیه کزاز نیز باید در نظر گرفته شود.

در معاینات خارج دهانی فرد، بررسی آسیب های تهدید کننده حیات؛ آسیب های نورولوژیک؛ مهره های گردنی؛ شکستگی جمجمه، قوس زایگوما، یا مندیبل انجام می شود. در معاینات داخل دهانی، ابتدا باید دید که تروما به دندان شیری وارد شده یا دندان دائمی. دهان را برای پاک کردن خون، لخته و دبری ها، شستشو داده، محل آسیب را از جهت تورم، حساس بودن در لمس، دندانهای آسیب دیده یا لق، وضعیت اکلوژن، بخش های متحرک استخوانی، درد یا محدودیت باز کردن دهان (که می تواند نشانه آسیب به مفصل MJباشد) بررسی می کنیم. در صورت مشکوک شدن به شکستگی های استخوانی (در ناحیه آلوئولار یا کندیلار) ارجاع فوری به جراح فک و صورت ضروری است.

ضربه به دندان شيری

در دندانهای شیری، تورفتگی یا حرکت دندان به داخل حفره خود (Intrusion) و لق شدن دندان همراه با جابه جایی  (Luxation) شایع تر از بقیه آسیب ها هستند و می توانند با تکامل دندان دائمی زیرین، تداخل کنند. در هنگام برخورد با  Intrusionیا   Luxation دندان قدامی شیری، آن را حرکت ندهید. مسکن همراه با بهداشت عالی دهان برای کودک تجویز کرده و به دندانپزشک ارجاع دهید. دندانپزشک پس از بررسی رادیولوژیک، در صورتی که دندان شیری به جوانه دندان دائمی آسیب برساند، آن را خارج می کند .
اگر دندان شیری از حفره خود خارج شده باشد(Avulsion)  برای جلوگیری از آسیب به دندان دائمی، نباید در محل خودش قرار داده شود. در این موارد باید دندان، خارج شده و حفره آن، جهت اطمینان از خروج کامل دندان و اینکه قطعه ای از آن درون حفره داخل تر نرفته باشد بررسی شود. در مورد شکستگی های تاج دندان شیری، اگر فقط مینا و عاج دندان دچار شکستگی شده، جهت ترمیم و اگر پالپ دندان نیز باز شده باشد، جهت انجام درمان پالپ یا خارج کردن دندان، ارجاعبه دندانپزشک ضروری است.

ضربه به دندان دائمی

اگر ضربه به دندان دائمی باعث داخل رفتن دندان در حفره خود شده باشد (Intrusion) آن را حرکت ندهید و سریعاً به دندانپزشک ارجاع دهید. دندانپزشک با توجه به مرحله ی رویشی دندان آن را بیرون کشیده و ثابت می کند یا اجازه رویش خود به خود به آن می دهد. در اغلب موارد، درمان ریشه نیز انجام می شود. دراین موارد ریسک عوارضی مثل تحلیل ریشه یا انکیلوز زیاد است.

نکته: دو مورد بسیار اورژانس در دندانپزشکی که نیازمند اقدام سریع هستند عبارتند از: 

1. سلولیت: که نیازمند آنتی بیوتیک تراپی فوری و ترجیحا بستری در بیمارستان است.
2. دندان دائمی خارج شده از حفره (Avulsed) که نیازمند جایگذاری سریع است.از راه های کاهش آسیب به دندانها، تشویق جوانان و نوجوانان به استفاده از محافظ دهانی (Mouth guards)هنگام انجام ورزش و فعالیت های بدنی است  .

از راه های کاهش آسیب به دندانها، تشویق جوانان و نوجوانان به استفاده از محافظ دهانی (Mouth guards)هنگام انجام ورزش و فعالیت های بدنی است  .